Medycyna

LECZENIE NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO W STARSZYM WIEKU

Wskazania do leczenia farmakologicznego u chorych powyżej 60 rż. przed-stawiono w rozdz. 5.2. Należy pamiętać o nierzadko występującej dysproporcji między wiekiem kalendarzowym a biologicznym chorego. Im bardziej zaawan-sowane są zmiany miażdżycowe naczyń, tym ostrożniejsze musi być leczenie hipotensyjne.

Zasady postępowania niefarmakologicznego w leczeniu nadciśnienia tętniczego u osób w wieku podeszłym są podobne do postępowania u osób młodych (ograniczenia energetyczne pokarmów u osób otyłych, zwalczanie nikotynizmu, ograniczenie spożycia alkoholu, zwiększenie aktywności fizycznej, dostateczna podaż w diecie soli wapnia, magnezu i potasu, umiarkowane ograniczenie podaży sodu). Należy jednak pamiętać o częstszym występowaniu u chorych w podeszłym wieku hipoaldosteronizmu hiporeninowego i upośledzonego zatrzymywania Na + . Przy leczeniu farmakologicznym należy przestrzegać następujących zasad:

LECZENIE PRZECIWZAPALNE – SALICYLANY I GLIKOKORTYKOSTEROIDY

Równocześnie lub w kilka dni po zastosowaniu leczenia przeciwbakteryjnego rozpoczyna się nieswoiste leczenie przeciwzapalne. Po latach dużych kontrowersji wiadomo, że stosowane przeciwzapalnie salicylany i glikokortykosteroidy nie mają udokumentowanego wpływu na późne „sercowe” następstwa ostrego rzutu choroby reumatycznej, czyli na zejście procesu zapalnego serca. Są one jednak bardzo wartościowymi lekami objawowymi. Głównymi zaletami leków przeciw-zapalnych jest ich szybki i pozytywny wpływ na ostre i toksyczne objawy choroby oraz na samopoczucie chorego. Ponadto przeciwdziałają one wtórnej niedokrwistości i zwiększają łaknienie. Należy jednak podkreślić, że w przypadkach rzutu choroby reumatycznej z ciężkim zapaleniem serca i niewydolnością krążenia wcześnie rozpoczęte leczenie przeciwzapalne, a zwłaszcza glikokortykosteroidami, nierzadko decyduje o dalszym przebiegu choroby, a nawet o życiu chorego.

Dobór leków przeciwnadciśnieniowych

Podobnie jak u chorych na nadciśnienie tętnicze i ze sprawną czynnością wy- dalniczą nerek, tak i u chorych z nadciśnieniem nerkowopochodnym leczenie na-leży rozpocząć od metod niefannakologicznych, tzn.: ograniczenia podaży chlor-ku sodowego do 80-90 mmol/24 h, zwalczania otyłości, palenia tytoniu, naduży-wania alkoholu, hiperlipemii, hiperglikemii, hiperurykemii i niedoboru elektrolitów (magnezu, potasu) oraz zalecanie umiarkowanych ćwiczeń izotonicznych.

Hiperkalemia

Hiperkalemia, nadwrażliwość na lek, obustronne zwężenie tętnic nerkowych W tabeli 5.1 przedstawiono czynniki wpływające na wybór pierwszego leku przeciwnadciśnieniowego, zaś w tabeli 5.2 choroby towarzyszące nadciśnieniu tętniczemu, wpływające na wybór leków hipotensyjnych.

Choroby miąższu nerkowego bez (lub z) niewydolnością wydalniczą nerek CAI, CA CEI – inhibitory enzymu konwertującego, D – leki moczopędne, CA – antagoniści wapnia, BB – leki P-adrenolityczne.

LECZENIE PRZECIWNADCIŚNIENIOWE ZE WSKAZAŃ DORAŹNYCH

Wskazaniem do doraźnego obniżenia ciśnienia tętniczego są wzrosty ciśnienia tęt-niczego grożące wystąpieniem niebezpiecznych dla życia powikłań narządowych (ostra niewydolność komory lewej, wylew śródczaszkowy, rozwarstwienie aorty, encefalopatia mózgowa). O wskazaniu do doraźnej interwencji decyduje nie tylko bezwzględny wzrost ciśnienia tętniczego, lecz także szybkość jego zmiany w jednostce czasu oraz wysokość ciśnienia tętniczego przed przełomem. I tak wzrost ciśnienia rozkurczowego do 16 kPa (120 mm Hg) u chorego z uprzednio prawidłowym ciśnieniem tętniczym może być w skutkach bardziej niebezpieczny niż występowanie takiego ciśnienia u chorego z przewlekłym nadciśnieniem tętniczym.

Wśród innych leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego

Wśród innych leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego u chorych na cukrzycę wymienić należy prazosynę i urapidil (nie wykazują niepożądanych efektów metabolicznych). W razie stosowania minoksydilu lub dihydralazyny należy równocześnie stosować diuretyki (pierwsze dwa leki powodują retencję sodu i wody). Uwzględniając częste występowanie u chorych na długotrwałą cukrzycę neuropatii układu wegetatywnego, nie należy u nich stosować klonidyny, metyldopy lub innych sympatykolityków wywołujących hipotensję ortostatyczną.

Digoksyna

Diuretyki, pobudzające wchłanianie litu w kanalikach pro- ksymalnych, mogą być przyczyną zbyt dużych stężeń tego leku we krwi

Leki te, blokując biosyntezę prostacykliny, zmniejszają hipo- tensyjne działanie diuretyków i inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę, nasilają hiperkaliemiczne działanie inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę

Zmniejszają działanie hipotensyjne klonidyny i guanetydyny Zmniejsza biodostępność leków p-adrenolitycznych metabolizowanych w wątrobie zwiększa stężenie nifedypiny we krwi